How dangerous can our continuous exposure to low quality of writing be and to what extent can machine translation really help us?

How important is organisation in the life of a freelancer?

Direct clients or translation agencies? Is the customer always right?

How are translation rates calculated?

The above-mentioned questions, along with many other questions and reflections, were addressed at IAPTI’s (International Association of Professional Translators and Interpreters) 2nd International Conference, held on 21 and 22 September in Athens. Two days filled with interesting meetings with colleagues from all over the world and information regarding the developments in our sector seen from an international angle. 

So let’s talk about some of the most interesting parts of the conference. Kevin Lossner, known as the CAT tool guru, referred to the extensive use of machine (pseudo) translation, as he calls it, and talked about the dangers that may lie in machine translation post-editing. Without being opposed to its use, he observed that continuous exposure of a translator to writing of low quality may influence his/her judgment to such a point that he or she might not be able to distinguish between what is linguistically correct and what is not. For more information visit Kevin Lossner’s blog:  

After that, we listened to Gary Smith’s speech about a freelancer’s relationship with his or her clients, touching upon volume and pricing issues from an interesting angle. He suggested that the first days of the New Year is the most suitable period for a freelancer to increase his/her rates (New year-new prices) and he argued that the volume of a project should not be conducive to quoting a “better” price for the customer because it requires greater engagement from the freelancer, while there is always the chance that he/she will reject other projects with better pricing due to lack of time during that particular period. Some food for thought for Greek translators… 

Valeria Aliperta, known to most of us, and an expert on branding issues, talked about the importance of choosing the right logo and stressed the fact that freelancers should see themselves as businesses and allocate the essential time and resources to properly promote and advertize themselves.

Afterwards, Rose Newell talked about the growth of cross-cultural translation, a process during which the translator is asked to function more as a writer. The charge for this particular service, offered as a kind of specialized translation, is of course much higher than the charge for simple translation as it requires a lot more time and extra skills. Finally, we had the chance to listen to Nikos Sarantakos talking about the difficulty of translating loanwords or false friends. 

This Conference was a great chance for us to meet colleagues from Greece and abroad and analyze our sector’s common practices and strategies on a global level. We also realized that whereas our reality in Greece is quite different from the reality of most of our colleagues in other countries (pricing, collaboration terms etc), a lot of the problems we are all facing are ultimately the same.


* IAPTI (International Association of Professional Translators and Interpreters) was founded in 2009 in Argentina aiming to promote ethical practices in the field of translation and interpreting and deal with problems of the field on a global level.  


Οι εντυπώσεις του από το 2ο Διεθνές Συνέδριο της IAPTI

Πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η διαρκής έκθεση σε κείμενα χαμηλής γλωσσικής ποιότητας και πόσο πραγματικά μπορεί να μας «βοηθήσει» η μηχανική μετάφραση;

Πόσο σημαντική είναι η οργάνωση στη ζωή ενός freelancer;

Άμεσοι πελάτες ή μεταφραστικά γραφεία; Ο πελάτης έχει πάντα δίκιο;

Τι είναι αυτό που διαμορφώνει τις τιμές της μετάφρασης;

Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα και προβληματισμοί απαντήθηκαν στο 2ο Διεθνές Συνέδριο της IAPTI*(International Association of Professional Translators and Interpreters) που πραγματοποιήθηκε στις 21 & 22 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα. Δυο μέρες γεμάτες ενδιαφέρουσες γνωριμίες με συναδέλφους από όλο τον κόσμο αλλά και πληροφορίες σχετικά με τις εξελίξεις του κλάδου μας μέσα από ένα διεθνές πρίσμα. 

Ας δούμε λοιπόν κάποια από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία. Ο Kevin Lossner, γνωστός και ως ο γκουρού των CAT tools, μίλησε σχετικά με την εκτεταμένη χρήση της μηχανικής (ψευδο) μετάφρασης, όπως την ονομάζει χαρακτηριστικά, και αναφέρθηκε στους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η επιμέλεια της μηχανικής μετάφρασης (post-editing). Χωρίς να είναι αντίθετος στη χρήση της, παρατήρησε ότι η διαρκής έκθεση του μεταφραστή σε κείμενα χαμηλής γλωσσικής ποιότητας κινδυνεύει να επηρεάσει την κρίση του σε τέτοιο σημείο που να μην αντιλαμβάνεται τι είναι γλωσσικά δόκιμο και σωστό και τι όχι. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο ιστολόγιό του στον ακόλουθο σύνδεσμο: 

Στη συνέχεια παρακολουθήσαμε την ομιλία του Gary Smith o οποίoς αναφέρθηκε στη σχέση του  freelancer με τον πελάτη και μίλησε για θέματα όγκου και τιμών από μια ενδιαφέρουσα οπτική. Συγκεκριμένα, πρότεινε την περίοδο της Πρωτοχρονιάς ως την καταλληλότερη περίοδο για την αύξηση των τιμών ενός freelancer (Νέο έτος-νέες τιμές) και υποστήριξε ότι ο όγκος του έργου δεν θα έπρεπε να παίζει ρόλο στη διαμόρφωση «καλύτερης» τιμής για τον πελάτη διότι προϋποθέτει δέσμευση από μέρους μας, ενώ υπάρχει το ενδεχόμενο να απορρίψουμε άλλες δουλειές με καλύτερη τιμή λόγω έλλειψης χρόνου τη συγκεκριμένη περίοδο. Food for thought λοιπόν για τους Έλληνες μεταφραστές…

Η γνωστή στους περισσότερους, Valeria Aliperta, ειδική σε θέματα εμπορικής επωνυμίας (branding) μίλησε για τη σημασία του λογότυπου και τόνισε ότι ο κάθε freelancer θα πρέπει να αντιμετωπίζει τον εαυτό του σαν επιχείρηση και να αφιερώνει τον απαραίτητο χρόνο αλλά και τους πόρους προκειμένου να προωθήσει και να προβάλει τον εαυτό του σωστά.

Στη συνέχεια, η Rose Newell μίλησε για την άνοδο της διαπολιτισμικής μετάφρασης κατά την οποία ο μεταφραστής καλείται να λειτουργήσει περισσότερο ως συγγραφέας. Η συγκεκριμένη υπηρεσία, η οποία προσφέρεται ως ένα είδος εξειδικευμένης μετάφρασης, χρεώνεται φυσικά αρκετά περισσότερο από την απλή μετάφραση, καθώς απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο αλλά και δεξιότητες. 

Τέλος, είχαμε τη χαρά να ακούσουμε από κοντά τον κύριο Νίκο Σαραντάκο ο οποίος μίλησε για τις παγίδες που μπορούν να κρύβουν οι λέξεις-δάνεια ή οι ψευδόφιλες λέξεις κατά τη διαδικασία της μετάφρασης.

Το Συνέδριο αυτό ήταν μια καλή ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με συναδέλφους μας από την Ελλάδα και από το εξωτερικό αλλά και να εξετάσουμε κοινές πρακτικές και στρατηγικές παγκόσμιας εμβέλειας σε σχέση με τον κλάδο μας. Γεγονός είναι ότι παρότι η πραγματικότητά μας στην Ελλάδα είναι αρκετά διαφορετική από αυτή των περισσότερων συναδέλφων μας σε άλλες χώρες (τιμές, όροι συνεργασίας κτλ.), ωστόσο, πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε όλοι είναι τα ίδια.


* Η ΙΑΡΤΙ (Διεθνής Ένωση Επαγγελματιών Μεταφραστών και Διερμηνέων) ιδρύθηκε το 2009 στην Αργεντινή στοχεύοντας στην προώθηση ηθικών πρακτικών στους τομείς της μετάφρασης και της διερμηνείας και στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κλάδος σε παγκόσμια κλίμακα. 


Συνέντευξη του μήνα – Σώτη Τριανταφύλλου
(Συγγραφέας, μεταφράστρια)

Please scroll down to read the interview in English.

Μιλήστε μας για εσάς. Σε ποια ηλικία αντιληφθήκατε ότι θέλατε να γίνετε συγγραφέας και πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με τη μετάφραση;

Ήθελα να γίνω συγγραφέας από πολύ νεαρή ηλικία αλλά δεν ήξερα πώς. ‘Αρχισα να σπουδάζω διάφορα πράγματα, κάτι που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Επίσης, δεν ήθελα να εκτεθώ άσχημα με το να εκδώσω γραπτά για τα οποία αργότερα θα ντρεπόμουν. Δεν μου αρέσει η ιδέα του πρωτόλειου. Όσο για τη μετάφραση, είμαι, θα λέγαμε, πολύγλωσση επίσης από πολύ νεαρή ηλικία. Η μετάφραση ήταν μαθητεία στη συγγραφή. Πάντως, ως διαδικασία, δεν με ενθουσιάζει.


Πιστεύετε ότι η εμπειρία σας -και το ταλέντο σας- ως συγγραφέα σας βοηθούν στις λογοτεχνικές μεταφράσεις που αναλαμβάνετε; Συμφωνείτε με την άποψη ότι οι μεταφραστές λογοτεχνίας πρέπει να είναι, έστω και λίγο, συγγραφείς οι ίδιοι;

Παρότι έχω κάνει πολλές λογοτεχνικές μεταφράσεις, προτιμώ πάντοτε τα δοκίμια, κυρίως όταν μπορούν να μου διδάξουν κάτι. Πράγματι, ο καλός μεταφραστής πρέπει να έχει κάποιο συγγραφικό ταλέντο. Αλλά αυτό είναι σπάνιο…Το συγγραφικό ταλέντο λείπει κι από τους περισσότερους συγγραφείς.


Έχετε αναφέρει ότι είστε λάτρης της μουσικής, και ιδίως του ροκ εντ ρολ. Έχει ειπωθεί ότι η μετάφραση μοιάζει με νέα εκτέλεση ενός μουσικού κομματιού. Συμφωνείτε; 

Καλή ιδέα. Όμως πολλοί μεταφραστές που τυχαίνει να είναι και συγγραφείς το παρακάνουν: η υπερβολική ελευθερία στην απόδοση του κειμένου είναι ένδειξη ναρκισσισμού, αν όχι συμπλέγματος κατωτερότητας έναντι του μεταφραζόμενου συγγραφέα. Πολλές διασκευές μουσικών κομματιών μάς απογοητεύουν επειδή, στην πραγματικότητα, επιζητούμε την πρωτότυπη ερμηνεία.


Ποια είναι η γνώμη σας για το μέλλον της λογοτεχνικής μετάφρασης στην Ελλάδα;

Τα πράγματα βελτιώνονται – εννοείται. Σε περιόδους μαζικής βιβλιοπαραγωγής όπως ήταν, για παράδειγμα, η δεκαετία του 1970, οι κακές μεταφράσεις ήταν ο κανόνας. Τίθεται κι ένα οικονομικό ζήτημα: οι μεταφραστές δεν πληρώνονται καλά – με αποτέλεσμα να προσφέρουν συχνά εργασία χαμηλής ποιότητας. Όχι ότι αυτό δικαιολογεί την προχειρότητα ή τους απαλλάσσει από την ευθύνη.


Ποιο από τα βιβλία που έχετε μεταφράσει θα λέγατε ότι σας σημάδεψε περισσότερο και γιατί;

Κανένα. Απλώς έχουν υπάρξει βιβλία που, καθώς τα μετέφραζα δεν ήθελα τη ζωή μου, όπως έχουν υπάρξει και βιβλία που απολάμβανα. Η μετάφραση μπορεί να γίνει αγγαρεία – η συγγραφή όχι.


Interview of the month – Soti Triantafyllou
(Author, translator)

Tell us a little bit about yourself. When did you realise you wanted to become a writer and how did you start working as a literary translator?

I wanted to be a writer from a very young age, but I didn’t know how. I started studying various subjects, and I am still studying today. What’s more, I didn’t want to create a negative image by publishing books that I would later be ashamed of. I don’t like the idea of a writer’s first immature work. As for translation, I have been multilingual since I was very young. Translation was an apprenticeship in writing for me. However, I don’t particularly enjoy it as a process.


Do you think that your experience –and talent- contribute in your literary translations? Do you agree with the view that literary translators must be writers themselves, even if only a little bit?

Although I have translated literature on many occasions, I always prefer essays, especially when I can learn something by reading them. Indeed, a good translator must be somewhat talented in writing. However, this is rare…Even most writers lack talent in writing.


You have mentioned that you are an avid fan of music, and especially rock ‘n’ roll. It has been said that translation can be seen as the cover version of a track. Do you agree with that view? 

It’s an interesting view. However, many translators that happen to be writers as well often overdo it: translating too freely is a sign of narcissism, if not of an inferiority complex towards the author whose book you’re translating. We often find covers of songs disappointing, because in reality, we long for the original version.


What is your opinion about the future of literary translation in Greece?

I think that things are getting better. During periods of mass book production, like  the ‘70s, poor translations were the rule. There is also a financial issue: translators are not paid well, which often results in translations of low quality. Of course, their lack of professionalism is not justified nor does it mean they’re not responsible for the quality of their translation. 


Among the books you have translated, which one has stayed with you the most and why? 

None of them. I’ve translated books that have bored me to death, and others that I actually enjoyed translating. Translation, as opposed to writing, can sometimes become a chore.

Interview translated by